iedereen Kiest / Kunst







De gemeenteraadsverkiezingen zijn voorbij. Een belangrijke periode breekt aan, voor de nieuwe bestuursploegen van steden en gemeenten én voor burgers die inhoudelijk hun stem willen laten horen. Dit najaar leggen lokale besturen nl. de inhoudelijke en financiële fundamenten voor het toekomstig beleid vast.

Hoe komende maanden vinger aan de pols houden? Welke wensen en ambities komen in het meerjarenplan 2020-2025 terecht? Welke budgetten stelt de gemeente voorop? Welke vooruitgang wordt geboekt? Zie je verschuivingen in het beleid? En hoe wil je daarop reageren?

Op deze webpagina krijgen adviesraden, verenigingen, individuele kunstenaars, groepen (maar ook schepenen en cultuurambtenaren) tips om hun boodschap in de verf te blijven zetten. Zo maken we van kunstbeoefening sàmen een hot topic komende legislatuur!






tijdslijn


Kaart van Vlaanderen (politieke coalities aan zet)
beleidscyclus
bron: de standaard
beleidscyclus
beleidscyclus


Blijf het beleid kritisch opvolgen

Het werk van adviesraden, middenveld en burgerinitiatieven stopt niet na de gemeenteraadsverkiezingen. Pas in 2019 wordt het beleid voor de komende 6 jaar echt vastgelegd.

  • Eind 2018 maakt de nieuwe bestuursploeg een bestuursakkoord op. Dit bevat de krijtlijnen voor toekomstig beleid.
  • In 2019 wordt het meerjarenplan opgemaakt. Ook dan kan je nog in gesprek gaan met politici en administratie om cultuur de plek te geven die het verdient in het lokale beleid. Door aandachtspunten aan te leveren en acties voorop te stellen kunnen burgers actief vorm geven aan dit strategisch document.
  • Uiterlijk 31 december 2019 wordt het meerjarenplan en bijhorend budget op de gemeenteraad goedgekeurd. De cultuurraad geeft voorafgaand formeel advies.

Nu je inzicht hebt in het beleidsplanningsproces kan je gericht ingrijpen om de jouw wensen rond cultuur en cultuurbeleid hun weg te vinden naar het meerjarenplan.

Tips om adequaat invloed uit te oefenen op het beleid, vind je hier.

Het meerjarenplan biedt een kader, maar is geen statisch document waaraan 6 jaar lang niets veranderd mag worden. Blijf daarom de hele legislatuur door, het beleid opvolgen via rechtstreekse contacten en/of adviesraden.

  • Stel kritische vragen.
  • Doe constructieve voorstellen.
  • Speel in op de actualiteit.
Inleiding tot de BBC

Sectorale plannen, zoals het cultuurbeleidsplan, behoren tot de voltooid verleden tijd. Het strategische meerjarenplan (met inbegrip van alle beleidsdomeinen, dus ook cultuur) kwam in de plaats. Vanaf 2019 gaat het trouwens om een geïntegreerd document voor gemeente én ocmw.

BBC staat voor beheers- en beleidscyclus. Dit verplicht steden en gemeenten om strategisch (lees: op lange termijn) na te denken over de inhoudelijke planning, meteen gekoppeld aan de financiële implicaties.

Het meerjarenplan bevat bijgevolg een strategische nota, een financiële nota, een toelichting en bijbehorende documentatie.

Verder maakt het meerjarenplan een onderscheid tussen prioritaire beleidsdoelstellingen (waarover geregeld gerapporteerd moet worden aan de gemeenteraad) en niet-prioritaire beleidsdoelstellingen (daarom niet minder belangrijk, maar eerder een soort van ‘lopende zaken’).

Een stevig meerjarenplan vertrekt vanuit een adequate omgevingsanalyse en een scherpe visie.

Voor amateurkunstenbeleid, zet PANACHE je op weg!

Leestips !
  1. Bouwstenen om meerdere jaren te plannen’ van het Agentschap Binnenlands Bestuur en VVSG.
  2. Beleidsplanning: de politieke visie op de organisatiemissie vertalen in sturende beleidsdoelstellingen’, Agentschap voor Binnenlands Bestuur (p. 21-26).
  3. Nog meer achtergrondinformatie, VVSG.
  4. Tiny schrijft een meerjarenplan, VVJ (p. 6 – 9).
Welke spelers zijn nu aan zet

Kunstbeoefening kent een brede onderstroom in de samenleving: 1 op 3 is amateurkunstenaar. De benefits en impact worden zelden miskend. Maar toch…Krijgt kunst in de vrije tijd de volle aandacht die ze verdient?

Welke spelers wegen op het lokale beleid? En hoe kunnen zij hun rol ten volle spelen?

  1. De gemeenteraad, met burgemeester en schepenen op kop, neemt samen besluiten. De schepen is diegene die in het college ‘zijn/haar winkel’ moet verkopen en centen moet losweken tijdens de begrotingsbesprekingen om acties te kunnen ondernemen.
  2. De administratie, met de vrijetijdsdienst en cultuurmedewerkers, bereiden beslissingen voor en voeren besluiten uit.
  3. Adviesraden, waaronder die van cultuur, signaleren opportuniteiten en leemtes. Ze stellen zich ook constructief kritisch op door het beleid te bevragen en evalueren.


Schepen van cultuur

Vrijetijdscoördinator

Forum Cultuur (cultuurraad)

Hersamenstelling van de Cultuurraad

De cultuurraad is 1 van de officiële adviesraden in de gemeente. Bij elke nieuwe legislatuur wordt ze opnieuw samengesteld.

Dit ten laatste 6 maand na de installatie van de gemeenteraad. - Sla er de statuten van je huidige raad op na om de termijn (die ook korter kan zijn) met zekerheid te kennen. -

De hersamenstelling is een uitdaging, maar biedt ook kansen om een evenwichtig adviesorgaan te installeren dat sterke adviezen formuleert. Denk dus goed na over de samenstelling, (hedendaagse!) werkwijze en slagkracht. Leestip en infofiche van De Wakkere Burger.

Advies uitbrengen op het strategisch meerjarenplan behoort alvast tot één van de eerste opdrachten van deze raad.

Bij het begin van de legislatuur worden vele reglementen opnieuw tegen het licht gehouden. Het moment op die kritisch te bekijken. Slim geregeld helpt je op weg.

Onze tips om ook amateurkunsten voldoende focus te geven:

  • Roep alle amateurkunstenverenigingen op om actief te participeren aan de Algemene Vergaderingen van de Cultuurraad.
  • Zorg dat er ook kunstliefhebbers vertegenwoordigd zijn in de Raad van Bestuur van de Cultuurraad. Mensen met een achtergrond in het verenigingsleven, maar ook individuele kunstenaars.
  • Ga na of een afzonderlijke werkgroep ‘kunsten’ een zinvolle aanpak is. Of zijn er thematische insteken die amateurkunstenaars aanbelangen?
  • Heb je de jeugd mee in je inspraakverhaal? Ook de jeugdraad kan haar licht laten schijnen over de topics jeugd&cultuur.
  • Wees je bewust van je bondgenoten. Al dan niet lid van de Cultuurraad.
  • Heb je oog en oor voor belanghebbenden die niet vertegenwoordigd zijn in deze officiële adviesorganen?
  • Sta je open voor nieuwe vormen van inspraak. Experimenteer met nieuwigheden zoals CitizenLab.
  • Streef je mee naar het algemeen belang, boven het individuele voordeel voor je eigen club of vereniging. Waar wordt het geheel sterker door?
Panache helpt je op weg

panache

Amateurkunstenaars kunnen vaak rekenen op ondersteuning van hun stad of gemeente. Maar soms zijn de maatregelen onvoldoende zichtbaar of is het geheel aan mogelijkheden flou geworden doorheen de tijd. Bovendien zijn er veel spelers actief, elk met hun eigen aanbod en missie. En toch vallen er soms gaten in het beleid…

Hoe kan jouw lokale overheid of organisatie nog steviger inzetten op kunst in de vrije tijd? Niet enkel vanuit ad-hoc maatregelen, maar doelgericht vanuit een coherente visie. Panache zet je op weg om verbeterpunten scherp te stellen en puzzelstukjes aan te dragen in antwoord op pertinente vragen.

Bouwstenen uit Nederland

Met behulp van deze Nederlandse tool kunnen (professionele) beleidsmakers verder bouwen aan visie en strategie op cultuureducatie en cultuurparticipatie in hun gemeente.

www.cultuurbeleidschoolenvrijetijd.nl

https://www.cultuurbeleidschoolenvrijetijd.nl/

Slim geregeld

Eens de visie en strategie op punt staan, moeten die vertaald worden naar tastbare afspraken en reglementen.

Do’s and don’ts voor flexibele en gebruiksvriendelijke reglementen die ook amateurkunstenaars ten goede komen.

slimgeregeld.be

http://slimgeregeld.be/

VONKEN die overslaan

Na de theorie, de praktijk.

‘Vonken die overslaan’ is een bundeling van voorbeelden, tools, achtergrondinfo, tips en maatregelen, die aanzetten om over te gaan tot actie. Ze zijn gebaseerd op 10 hartenwensen geformuleerd door de amateurkunstensector.

VONKEN die overslaan (PDF)

Conclusies CultuurContentement

Conclusies CultuurContentement

Meer dan 5.500 cultuurliefhebbers uit alle hoeken van Vlaanderen lieten zich recent uit over hun beleving, appreciatie en verwachtingen op vlak van cultuur binnen de eigen gemeente. Op die manier beschikken we over een actuele set indicaties van wat beter kan en waar lokale besturen in de toekomst extra op kunnen inzetten.

Conclusies CultuurContentement (PDF)

Inspirerende KB! sessies
kunst buiten

Met de KUNST BUITEN!-sessies willen we lokale besturen inspiratie bieden om artistieke bottom-up initiatieven warm te omkaderen. Aandacht voor ruimte, interactie en een flexibel beleidskader zijn daarbij onmisbare ingrediënten. Ze dragen bij tot een sterke lokale artistieke scene.

20/11 St-NIKLAAS
22/11 WAREGEM
27/11 TURNHOUT

kunstbuiten.be

Inspraak & participatie een must


Gemeentebesturen die zichzelf au sérieux nemen, gaan het gesprek aan met bewonersgroepen, cultuurparticipanten, niet-deelnemers, adviesraden en sleutelfiguren. Alleen zo krijg je gedragen beleid.

Inspraak van meet af aan (!) is belangrijk. Bv. bij de opmaak van een ‘omgevingsanalyse’. Dit kan via enquêtes, polls, debat, …

Ontdek hier een waaier aan methodieken.

Doseren, in tijd, maar ook qua aantal onderwerpen is de boodschap.

De gemeente doet er goed aan opmerkelijke stellingen te destilleren, waardevolle kiemen te ontwaren en focus te zoeken in de oogst van gegevens, om zo te komen tot een gedragen cultuurvisie.

In aanloop van de verkiezingen maakten heel wat verenigingen en kunstenaars een wensenlijstje op. Dit kreeg de naam: memorandum, ambitienota, visietekst, … Het werk stopt echter niet na de gemeenteraadsverkiezingen. Ga na welke van je insteken zijn meegenomen door het bestuur.

Trek de aandacht met je boodschap

Tricks voor een volleerd lobbyist

  • Concrete suggesties werken, zeker als politici de boodschap letterlijk kunnen overnemen.
  • Het helpt om duidelijke prioriteiten naar voor te schuiven. Waar wil je (als groep) echt voor gaan?
  • Probeer de gevoelige snaar te raken. ‘Wat als iets niet gebeurt…?’.
  • Formuleer een kernboodschap (bv. in de vorm van een persbericht) en stoffeer met een gedetailleerde brief, een paper of infografiek.
  • Mondeling werkt het best. Ga in dialoog met je politici. Stel vragen, wek interesse, spreek met open vizier en vanuit een collectief belang.
  • Voer de dans met de schepen van cultuur, maar evengoed met die van jeugd-, welzijn-, of onderwijs.
  • Benader alle politieke partijen; huidige mandatarissen maar ook toekomstige spelers, uit oppositie én meerderheid.
  • Onbekend is onbemind. Bedenk ludieke manieren je boodschap te brengen.
  • Hou het positief.
  • Werk samen. Waar zitten gelijkgezinden die aan hetzelfde zeil kunnen trekken?
  • Zet persoonlijke contacten en netwerken in om je wensen en aanbevelingen te laten doorstromen naar de beleidsteksten.
  • Maak gebruik van de adviesraden om repliek te geven op het meerjarenplan.
  • Stel je gedurende de hele beleidsperiode op als partner en hou je beschikbaar voor verder overleg en invulling.
  • Leg het raamwerk van de politiek en jouw ideeën naast elkaar en zoek de win-win. De kans dat er naar je wordt geluisterd is groter als de politiek er zelf werk wil van maken.
  • Speel de macht van het getal uit. Als velen hetzelfde willen, kan de politiek hier niet zomaar aan voorbij.
  • Schakel sociale media in om je boodschap brede weerklank te geven.

Cijfernota en nieuw onderzoek


Ze zijn met veel, de amateurkunstenaars

Met 2 miljoen zijn ze, de amateurkunstenaars. Verspreid over alle dorpen, steden en gemeenten van Vlaanderen en Brussel. Eén op drie doet aan kunst in de vrije tijd. Per 1.000 inwoners is er gemiddeld 1 amateurkunstengroep actief. Reken en tel wat dit betekent voor jouw gemeente…

Koorzangers, schrijvers, filmmakers, maar even goed beeldende kunstenaars, leden van de fanfare of een lokale muziekband. Sommigen volgen een langdurige opleiding. Anderen zetten pas hun eerste pasjes in het artistieke veld. Middel of doel? Amateurkunstenaars balanceren tussen beide. Maar één dingen hebben ze gemeen: passie en creativiteit. En dat is een bijzondere troef, voor elk lokaal bestuur.

lees meer in : Cijfernota en nieuw onderzoek (docx)

Bovenlokaal cultuurwerk

De uitholling van het decreet lokaal cultuurbeleid.
Het niet-geïndexeerd inkantelen van de cultuurmiddelen in het gemeentefonds.
Het loslaten van provinciale bevoegdheden versus de roep om bovenlokaal meer samen te werken.
De oprichting van een nieuw steunpunt bovenlokaal cultuurwerk.

Deze recente hervormingen hebben onmiskenbaar hun weerslag op het lokale cultuurbeleid.

Blijf op de hoogte van de recentste ontwikkelingen. Breng geregeld een bezoek aan amateurkunsten.be

Volg onze laatste nieuwtjes