De werking van de OCMW's is de afgelopen jaren geëvolueerd naar een steeds bredere dienstverlening. Sinds 2003 hebben ze immers subsidies ter beschikking voor het stimuleren van de sociale, culturele en sportieve participatie van hun doelgroep. Ze kunnen hiermee bijvoorbeeld het lidgeld en materiaal bij een lokale voetbalploeg (gedeeltelijk) betalen, goedkope computerpakketten financieren of via kortingen de toeleiding naar cultuur steunen.

Eën van de organisaties die gebruik maakt van deze middelen is vzw Antwerps Platform Generatiearmen (APGA), een samenwerking tussen vijf verenigingen waar armen het woord nemen. Ze treden in dialoog met de beleidsmakers, formuleren adviezen en steunen de deelname aan cultuur. Met de subsidies van het OCMW kunnen ze verscheidene projecten op poten zetten, ook voor hun sociaal-artistieke werking. Het blijft daarbij niet beperkt tot een museumbezoek.

Bij een eerste project werd samengewerkt met Guy Van De Casteele, die een eigen poppentheater of 'poesjenellentheater' heeft. Senioren en mensen in armoede bedachten zelf het verhaal, dat door hem uitgeschreven werd tot het stuk 'Paniek in 't Stad'. Zes maanden lang kwamen ze elke week samen om te werken aan de decors en de poppen. Het sprak hen enorm aan omdat ze zich konden uitleven en een duwtje in de rug kregen. Eens alles afgewerkt, werd een tournee georganiseerd door Antwerpen.

OCMW-middelen werden ook aangewend voor 'Park in Beeld', waar men zich toelegde op de buurtwerking in de Seefhoek en het Damplein. Deze twee wijken zijn verdeeld door een braakliggend spoorwegemplacement, dat in 2008 wordt omgetoverd tot een park. De buurtbewoners maakten zich zorgen om deze verandering. Het park zou de buurten verenigen, maar zou het anderzijds ook geen criminaliteit of drugs aantrekken? Om de bezorgdheid tegen te gaan, werkte Dienstencentrum Essenhof samen met APGA, het Fotomuseum Antwerpen en Spoor Noord, de organisatie die de communicatie rond het park verzorgt. Studenten fotografie uit het Stedelijk Instituut voor Sierkunsten en Ambachten, Oost-Europese nieuwkomers, mensen van de sociale fotografiegroep Brandpunt 23 en senioren werden aangesproken om het spoorwegemplacement in beeld te brengen. Hierbij nam een ervaren fotograaf een leek op sleeptouw. Men organiseerde workshops om hen op weg te zetten, de foto's werden besproken en een professionele fotograaf begeleidde de deelnemers. De eindresultaten werden vergroot en na een feestelijke opening tentoongesteld in het Fotomuseum, waar de deelnemers een rondleiding kregen. Op die manier werd het museum ontsloten én de drempel voor bezoek verlaagd. Bovendien deden de foto's nog een ronde door Antwerpen in de lokale OCMW-dienstencentra.

In de theatervoorstelling 'Wilde Gij Met Mij?' keerden mensen in armoede, senioren en buurtbewoners van Antwerpen Noord en Borgerhout terug naar de gloriedagen van dansend Antwerpen. Onder de deskundige begeleiding van Eva Schram, Jasmijn Bulcke en Bernard Van Lent riepen ze herinneringen op aan de oudere feestcultuur en bals. Het was niet de bedoeling een megaproductie op touw te zetten, wel om met minimale middelen mensen te laten kennismaken met theater. En dat werkte: het toneelstuk had erg veel succes door het oerantwerpse verhaal, de mooie herinneringen en de opgeroepen gezelligheid. 'Wilde Gij Met Mij?' kaderde bovendien in 'DansAnt', een project van Erfgoed Antwerpen over populaire dans tot 1960.

Dergelijke projecten slagen niet zonder goede partners en vertrouwenspersonen die mensen kunnen mobiliseren. De realiteit in de stad en bestaande organisaties mogen niet genegeerd worden. Het is ten slotte belangrijk deelnemers aan te sporen en tijd vrij te maken voor hun vragen, bekommernissen en obstakels.
De rode draad doorheen de cultuurprojecten van APGA is het samenbrengen van mensen met verschillende achtergronden om sociale barrières te doorbreken. Als amateurkunstenaar maken ze kennis met elkaar en met cultuur. Ze vinden hun sterktes, veranderen, krijgen zelfs de microbe te pakken. Het is dus een mooie manier om mensen opnieuw hun plaats te laten vinden in de buurt en de maatschappij.

Tientallen andere organisaties in België gebruiken de OCMW-subsidies voor sociaal-culturele projecten. De POD Maatschappelijke Integratie en Kunst en Democratie hebben een heldere praktijkgids uitgegeven met een overzicht van de wetgeving rond de subsidies, tips en 'good practices'. Deze gids is beschikbaar op hun websites.